Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Cá Mè: Đặc Điểm, Phân Loại Và Giá Trị Trong Đời Sống
Kỹ thuật đánh bắt cá rô đồng truyền thống
Hậu Giang, vùng đất cuối nguồn của dòng nước lũ, khi mùa nước dâng cao, người dân nơi đây lại tất bật với nghề đánh bắt thủy sản. Trong muôn vàn cách bắt cá, nghề đặt xà di là một trong những phương pháp độc đáo, đơn giản mà hiệu quả cao.
Xà di – Công cụ đánh bắt đặc trưng
Xà di là dụng cụ đánh bắt cá rô được làm hoàn toàn bằng tre. Không cần phải sử dụng ghe lớn hay vỏ lãi, chỉ cần một chiếc xuồng nhỏ cũng đủ để người dân hành nghề. Kích thước trung bình của một chiếc xà di dài khoảng 1,2 mét, được làm từ những cây tre già, chắc chắn.
Quy trình làm xà di công phu
Để làm ra một chiếc xà di, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Đầu tiên là khâu chuẩn bị nguyên liệu: chọn tre già, chặt hạ, cắt thành từng khúc vừa vặn. Sau đó, tre được ngâm nước một thời gian để loại bỏ nhựa và tăng độ bền.
Tiếp theo là công đoạn chẻ tre và vót nan. Những nan tre phải được vót tròn, đều tăm tắp để khi bện lại thành hình tròn giống như cái lọp. Phần đầu trên của xà di được túm lại thành hình chóp, còn phần đáy thì được bện kín bằng tre để cá khi vào sẽ không thể thoát ra được.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Các Loài Cá Nước Ngọt: Cẩm Nang Từ A-z Cho Người Mới & Chuyên Gia
Kỹ thuật đặt xà di hiệu quả
Việc chọn vị trí đặt xà di rất quan trọng. Người dân thường chọn những nơi có nhiều cỏ, gợt lớp bùn để khi cắm xà di, bùn không trộn lẫn vào mồi. Trước khi đặt, họ phải làm trống cỏ và gợt lớp bùn dưới ruộng, sau đó cắm xà di xuống đất, tủ cỏ lại bằng một sợi dây chì.
Để cá vào nhiều nhất, người dân thường chọn những nơi có nhiều cỏ mà đường nước cắt ngang. Bởi lẽ, cá thường đi theo dòng nước, nên những chỗ đó cá chạy rất nhiều và thường là cá lớn.
Mồi nhử cá rô
Mồi nhử cá rô thường được làm từ hai loại chính: lúa non hoặc mắm sống. Mắm sống được băm nhuyễn, trộn với đất nhão rồi vo tròn lại. Mỗi khi đặt xà di, người dân phải cho mồi vào trước, sau đó mới cắm xuống đất.
Thời gian đánh bắt
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Cá Mè Vinh: Khám Phá Chi Tiết Về Loài Cá Đặc Sắc Và Ý Nghĩa Của Nó
Thời gian để đổ xà di thường bắt đầu vào buổi sáng, sau đó người dân di chuyển sang những cánh đồng bên cạnh. Thường thì xà di được đặt nhiều nơi trên một cánh đồng, và cứ vài mét là đặt được một cái.
Thời gian đánh bắt cũng rất linh hoạt. Có người đặt xà di vài tiếng đồng hồ là thăm một lần, có người thì đặt suốt cả đêm mới dỡ. Khi thấy có cá, người ta lật ngược chiếc xà di lại để trút cá ra.
Hiệu quả kinh tế
Nghề đặt xà di này rất dễ làm và cho thu nhập cao so với các loại hình đánh bắt thủy sản mùa lũ khác. Ông Hà Văn Hồng, ở xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp – Hậu Giang, có kinh nghiệm nhiều năm đặt xà di bắt cá rô, cho biết: “Lúc này nước lên nhiều nên cá chạy mạnh. Với gần 100 cái xà di mỗi ngày tôi kiếm khoảng 5-10kg.”
Hiện tại, cá rô loại 1 có giá từ 80.000 – 90.000 đồng/kg; còn loại 2 giá 40.000 – 50.000 đồng/kg. Với chi phí đầu tư sắm xà di khoảng 2-2,5 triệu đồng (sẽ có trên 100 cái), người làm nghề chỉ cần đặt từ 7-10 ngày là lấy lại vốn.
Trải nghiệm thực tế
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Cá Mè Trắng: Đặc Điểm, Ý Nghĩa Và Những Điều Thú Vị
Theo người dân cho biết, xà di hầu như cái nào cũng chạy cá, ít thì 1-2 con, còn nhiều thì 7-15 con, thậm chí 30 con. Ông Hồng chia sẻ: “Người đặt xà di kiếm được 4-5kg, còn nhiều lên 10 -15kg/ngày (số lượng xà di từ 100 -150 cái).”
Nhờ có nhiều loại hình đánh bắt này mà các hộ dân ở ĐBSCL không sợ thất nghiệp. Người ít nhất cũng có thu nhập cả trăm ngàn đồng, người nhiều lên gần cả triệu đồng/ngày.
Ý nghĩa văn hóa
Nghề đặt xà di không chỉ là một nghề mưu sinh, mà còn là một phần của văn hóa sông nước miền Tây. Nó thể hiện sự khéo léo, tinh thần lao động cần cù và sự gắn bó sâu nặng của người dân với thiên nhiên.
Lời khuyên cho người muốn thử nghề
Nếu bạn muốn thử sức với nghề đặt xà di, hãy lưu ý một số điểm sau:
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ: xà di, xuồng nhỏ, dây chì.
- Chọn vị trí đặt xà di phù hợp: nơi có nhiều cỏ, đường nước cắt ngang.
- Chuẩn bị mồi nhử: lúa non hoặc mắm sống.
- Thời gian đánh bắt: buổi sáng hoặc đặt suốt đêm.
- Kiên nhẫn và chịu khó: nghề này đòi hỏi sự kiên nhẫn và chịu khó.
Nghề đặt xà di là một nghề mưu sinh độc đáo, mang đậm bản sắc của người dân miền Tây. Nó không chỉ mang lại thu nhập mà còn là một phần ký ức, một nét đẹp trong văn hóa sông nước của vùng đất này.